Cái Cà Ràng Xưa – Nhắc tới miền Tây, người ta hay nhớ tới cây cầu tre lắt lẻo, con xuồng ba lá bơi trên sông hay tà áo bà ba tha thướt. Mà có một thứ, nó hổng có ồn ào, hoa mỹ, chỉ nằm yên một góc bếp thôi mà chứa đựng cả một trời ký ức, đó chính là cái cà ràng xưa. 🔥 Bữa nay, mình cùng nhau ngồi xuống đây, đốt miếng củi, pha ấm trà rồi kể chuyện về “ông Táo đất” một thời nghen.

>>> Xem thêm: 5 làng nghề ở miền Tây có tuổi đời lâu nhất

“Cái Cà Ràng Xưa” Trông Ra Làm Sao Mà Thân Thương Dữ Hén?

Hồi đó nhà nào mà hổng có cái cà ràng là coi như thiếu hơi ấm liền. Nó giản đơn lắm, nhìn mộc mạc, thiệt thà y như người dân miệt vườn mình vậy đó.

Nó là cái gì? 🤔 Nói nôm na, cà ràng là một loại bếp lò làm hoàn toàn bằng đất sét nung. Người ta lấy đất sét dẻo, nhào nặn kỹ lưỡng rồi tạo hình cho nó có ba cái chân chụm đầu lại với nhau, dân mình hay kêu là “ba ông đầu rau”.

Nó có tự hồi nào? 📜 Nghe mấy ông bà già xưa kể lại, cái cà ràng này có nguồn gốc từ người Khmer, đọc trại từ chữ “Chân-răng” mà ra. Nó theo chân người dân đi khai hoang, mở cõi ở xứ này từ lâu lắm rồi, trở thành vật không thể thiếu trong mỗi căn nhà.

Tại sao lại là 3 chân? Theo tín ngưỡng dân gian, ba cái chân đó tượng trưng cho sự vững chãi, kiềng ba chân là chắc nhứt rồi. Nó còn là hình ảnh của “thổ thần, thổ địa, thổ kỳ”, những vị thần cai quản đất đai, nhà cửa, cầu cho gia đình ấm no, thuận hòa. Bởi vậy, cái cà ràng xưa đâu chỉ để nấu ăn, nó còn là vật linh thiêng trong nhà nữa đó.

Nấu Cơm Bằng Cà Ràng, Cái Mùi Vị Sao Mà “Bắt” Dữ Thần! 🍚

Bây giờ nhà nào cũng xài bếp ga, bếp điện, nấu cái vèo là xong. Tiện thì có tiện thiệt, nhưng mà cái mùi vị nó hổng có “đã” bằng nấu bằng cái cà ràng xưa đâu nghen.

Nhớ hồi nhỏ, má hay bắc cái nồi đất lên cà ràng để kho cá. Lửa củi liu riu, con cá bống kèo nó sôi lục bục, mỡ hành phi nó thơm nức mũi. Hay nồi cơm gạo mới nấu bằng cà ràng, cơm nó dẻo, nó thơm, dưới đáy lại có lớp cháy vàng rụm, cắn một miếng nó giòn tan trong miệng. Cái hương vị đó, nó quyện với mùi khói, mùi đất, trở thành cái mùi của quê hương, đi đâu cũng hổng quên được.

Để thấy rõ hơn, mình làm cái bảng so sánh nhỏ nhỏ này nghen:

Nhìn vô là thấy, cái cà ràng xưa nó hổng chỉ là cái bếp, nó là cả một cái hồn quê, một góc ký ức mà bếp hiện đại khó lòng thay thế được.

Cái Cà Ràng Xưa Giờ Tìm Ở Đâu Tại Cần Thơ?

Bây giờ ở thành thị hay mấy nhà mới xây, kiếm cái cà ràng xưa khó như mò kim đáy biển. Nhưng mà hổng phải là hổng có nghen.

Làng nghề truyền thống: 🏺 Ở miền Tây mình còn vài làng gốm, lò hủ tiếu… người ta vẫn còn làm và bán cà ràng. Bạn chịu khó đi về mấy vùng quê như Vĩnh Long, Đồng Tháp hỏi thăm là có.

Mấy quán ăn, khu du lịch miệt vườn: 🌴 Nhiều quán ăn ở Cần Thơ bây giờ dựng lại không gian xưa để thu hút khách. Người ta hay lùng mua cà ràng về để trang trí hoặc để kho cá, nấu lẩu cho ra đúng cái chất “hồi đó”.

Sưu tầm đồ cổ: Một số người thích sưu tầm đồ xưa cũng có bán lại, nhưng giá cả thì “trên trời dưới đất”, tùy độ cũ và độ hiếm của nó.

Dù ít thấy, nhưng hơi ấm của cái cà ràng xưa vẫn còn đó, trong ký ức của những người con miền Tây và trong những không gian hoài niệm giữa lòng phố thị.

Mấy Câu Hỏi Người Ta Hay Thắc Mắc Về Cái Cà Ràng❓

1. Cái cà ràng làm bằng đất sét gì mà bền dữ vậy?

Dạ thưa, người ta thường dùng đất sét dẻo, ít pha cát, nhồi thật kỹ rồi mới nặn hình. Sau đó đem phơi nắng cho “già” rồi mới cho vô lò nung ở nhiệt độ cao. Nhờ vậy mà cái cà ràng nó chịu được lửa, xài lâu năm lắm đó.

2. Tại sao người ta hay gọi cà ràng là “Ông Táo”?

Theo tín ngưỡng dân gian, mỗi gian bếp đều có 3 vị Táo quân trông coi việc bếp núc, nhà cửa. Cái cà ràng xưa có 3 chân, nên người ta ví von nó như là nơi ngự của các vị “Ông Táo”, vừa gần gũi vừa thể hiện sự tôn kính đó đa.

3. Nấu bằng cà ràng có khó lắm hông?

Nói khó thì hổng khó, mà nói dễ cũng hổng dễ nghen. Cái khó nhứt là khâu nhóm lửa và canh lửa. Lửa phải đều, không lớn quá mà cũng không nhỏ quá. Canh được lửa rồi thì món ăn nó ngon “số dách” luôn!

4. Bây giờ người ta còn xài cà ràng nhiều hông?

Ở dưới quê, mấy nhà xưa thì thỉnh thoảng vẫn còn xài để nấu mấy món cần lửa liu riu như kho cá, hầm xương. Còn ở thành phố thì chủ yếu người ta mua về để trang trí, trưng bày trong mấy quán ăn, quán cà phê mang phong cách hoài cổ thôi hà.Nhắc tới miền Tây, người ta hay nhớ tới cây cầu tre lắt lẻo, con xuồng ba lá bơi trên sông hay tà áo bà ba tha thướt. Mà có một thứ, nó hổng có ồn ào, hoa mỹ, chỉ nằm yên một góc bếp thôi mà chứa đựng cả một trời ký ức, đó chính là cái cà ràng xưa. 🔥 Bữa nay, mình cùng nhau ngồi xuống đây, đốt miếng củi, pha ấm trà rồi kể chuyện về “ông Táo đất” một thời nghen.

>>> Xem thêm: Rộn ràng làng bánh tráng ngày Tết.

BÀI VIẾT LIÊN QUAN